نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۳۵۸ — ۱۴۰۱/۰۳/۰۹

پرسش

۱.اگر ولی قهوی دادخواست تغییر نام فرزندش را به طرفیت ثبت احوال مربوطه مطرح نماید ، اما نام فرزندش را به عنوان خواهان در دادخواست قید ننمایدو صرفا خود در جایگاه خواهان قرار گیرد ، آیا دعوا قابلیت است استماع دارد یا خیر ؟

۲.اگر مادر طفل مطالبه نفقه فرزندش را بنماید ( به طرفیت همسرش) اما نام فرزندش را به عنوان خواهان قید ننماید آیا دعوا قابلیت استماع دارد یا خیر؟

متن نظریه

جناب آقای فتحی رئیس محترم کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب شهرکرد با سلام و دعای خیر؛

بازگشت به استعلام شماره ۱۷۴۹/۷۲۰ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۱ به شماره ثبت وارده ۱۳۵۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۱، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می‌شود:

۱- در فرضی که ولی قهری با ادعای تضییع حق تعیین نام موضوع ماده ۲۰ قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات بعدی ناظر بر ماده ۱۶ همان قانون، اقامه دعوا کرده باشد، این دعوا به نمایندگی از سوی مولی‌علیه تلقی نمی‌شود و ولی قهری باید در ستون مربوط به خواهان، نام خود را درج کند؛ اما در دیگر مواردی که ولی قهری بدون ادعای تضییع حق یادشده دعوایی با عنوان الزام اداره ثبت به تغییر نام فرزندش را مطرح کرده است، دعوا از آن‌جا که ولی قهری به نمایندگی از مولی‌علیه اقدام می‌کند، می‌بایست در ستون‌های مربوط حسب مورد نام مولی‌علیه را به عنوان خواهان و نام خود را به عنوان نماینده قانونی درج کند.

۲- در دعاوی مربوط به مطالبه نفقه فرزند از سوی مادر به طرفیت پدر، مادر به نمایندگی از فرزند خود اقدام می‌کند و در دادخواست باید به این موضوع تصریح شود؛ اما در فرضی که مادر بنا به ضرورت و با استیذان قبلی از پدر و یا مجوز صادره از مرجع قضایی صالح نفقه فرزند را پرداخت کرده باشد و الزام پدر به پرداخت هزینه‌های انجام شده را درخواست کند، خود وی اصیل در دعوا تلقی می‌شود

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

مستندات قانونی مرتبط۲

• ماده ۱۶قانون ثبت احوال
• ماده ۲۰قانون ثبت احوال