ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۵۶۹ — ۱۴۰۱/۰۵/۰۸
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۰/۱۵۶۹
- تاریخ صدور
- ۸ مرداد ۱۴۰۱
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
طبق بند «الف» ماده ۴۸ قانون نظام صنفی کشور مصوب ۱۳۸۲ با اصلاحات بعدی کمیسیون نظارت در شهرستان‌های مراکز استان‌ها مرکب از مدیران کل و رؤسای سازمان‌ها و نهادهای استانی یا معاونان آن‌ها (در صورت وجود) تشکیل می‌شود. با توجه به این‌که بند ۱۱ از قسمت «الف» این ماده رئیس شورای اسلامی استان را یکی از اعضای کمیسیون نظارت دانسته است، آیا نایب رئیس شورای اسلامی استان در غیاب رئیس شورای اسلامی استان حق حضور در جلسه کمیسیون نظارت را دارد؟ آیا حضور نایب رئیس شورای اسلامی استان در جلسات کمیسیون نظارت قانونی و دارای رأی واحد است؟
متن نظریه
اولا، ماده ۹ آیین‌نامه داخلی شورای اسلامی استان مصوب ۲۴/۱/۱۳۸۴ هیأت وزیران، صراحت دارد که در غیاب رئیس شورا، نایب رئیس وظایف و اختیارات او را بر عهده خواهد داشت و در مقابل شورا مسؤول است؛ به موجب تبصره این ماده: «رئیس شورا می‌تواند حتی هنگام حضور خود، اداره جلسه رسمی را بر عهده نایب رئیس بگذارد». لذا در این مقرره وظایف و اختیارات رئیس شورای استان بدون محدودیت بر عهده نایب رئیس- در مواقع غیبت- قرار گرفته است. همچنین ماده ۱۲ آیین‌نامه یادشده، در بیان وظایف و اختیارات رئیس شورای استان، به «شرکت در جلسات رسمی دستگاه‌های کشور اعم از دولتی و غیر دولتی» تصریح دارد که در مورد استعلام موضوعیت دارد.
ثانیا، به موجب ماده ۳ دستورالعمل شرح وظایف هیأت رئیسه شوراهای اسلامی بخش، شهر، روستا، استان و عالی استان‌ها مصوب ۱۰/۱۲/۱۳۸۵ شورای عالی استان‌ها (موضوع ماده ۱۳ آیین‌نامه داخلی شورای اسلامی استان) مصوب ۲۴/۱/۱۳۸۴ هیأت وزیران حضور رئیس یا نایب رئیس در جلسات الزامی است؛ این حکم مؤید هم‌شأن بودن این دو نفر و انجام وظایف رئیس در هنگام غیبت وی توسط نایب رئیس است. ضمن آن‌که، به موجب تبصره ۴ این ماده «اعضای هیأت رئیسه در انجام فعالیت‌های مربوطه، ملزم به رعایت قانون شوراها، آیین‌نامه‌های داخلی و سایر مقررات موضوعه می‌باشند»؛ این حکم در راستای تأیید مجوز حضور نایب رئیس شورای استان در غیاب رئیس، در کمیسیون نظارت مورد استعلام است.
ثالثا، هر چند در صدر بند «الف» ماده ۴۸ قانون نظام صنفی کشور مصوب ۱۳۸۲ با اصلاحات بعدی، واژه «معاونان» آمده است و موضوع استعلام، نایب رئیس است؛ اما نظر به آن‌که شوراهای اسلامی استان فاقد تشکیلات مصوب سازمانی است و در صورت داشتن معاون در عمل هم معاونان مربوطه فاقد شأن رئیس شورای استان هستند و با توجه به این‌که وفق مواد فوق‌الذکر، نایب رئیس در جلسات شورای استان حضور دارد و در غیاب رئیس تمامی وظایف و اختیارات رئیس شورا بر عهده اوست و بر پاسخ‌گو بودن نایب رئیس هم تأکید شده است و از آن‌جا که، حضور رئیس شورا در جلسات کمیسیون نظارت اشرافی را می‌طلبد که نایب رئیس شورا که به مانند خود رئیس، عضو انتخابی شورا و به بیان دیگر، جایگزین معاون رئیس شورای اسلامی استان است، از این اشراف برخوردار است، بنا به مراتب یادشده در زمان غیبت رئیس شورای اسلامی استان، نایب رئیس شورای اسلامی استان نه تنها می‌تواند، بلکه باید در جلسات کمیسیون نظارت (موضوع بند ۱۱ شق «الف» ماده ۴۸ قانون نظام صنفی کشور مصوب ۱۳۸۲ با اصلاحات بعدی) شرکت کند و حق رأی نیز دارد.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.