نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۷۰۷ — ۱۴۰۰/۱۲/۲۱

پرسش

طبق ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مجازات بزه تغییر کاربری بدون اخذ مجازات قانونی جزای نقدی و قلع و قمع بنا در نظر گرفته شده است حال سوال اینجاست که چنانچه دادگاه به عنوان اتهامی مذکور را مشمول مرور زمان و تعقیب بداند و با توجه به اینکه قلع و قمع ماهیت غیر از مجازات دارد آیا دادگاه می بایست نسبت به هر دو مجازات قرار موقوفی تعقیب به اعتبار مرور زمان صادر نماید و این که می بایست به قلب و قمع بنا با وجود مرور زمان اخذ تصمیم نماید و نیاز به تنظیم دادخواست حقوقی نمی باشد؟

متن نظریه

هر چند صدور حکم بر قلع و قمع بنای غیر مجاز در بزه تغییر غیر مجاز کاربری اراضی و باغ‌ها در صورت احراز وقوع بزه، تکلیف قانونی دادگاه کیفری رسیدگی‌کننده به بزه موصوف است و تقدیم دادخواست منتفی است؛ با این حال طبق ماده ۳ (اصلاحی ۱/۸/۱۳۸۵) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، مرتکب بزه تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره یک ماده یک قانون مذکور، علاوه بر «قلع و قمع بنا»، به پرداخت جزای نقدی به شرح مقرر در ماده ۳ این قانون محکوم می‌شود؛ لذا صدور حکم به قلع و قمع بنا صرفا در صورت احراز تحقق بزه و ضمن صدور حکم محکومیت مرتکب توسط مرجع قضایی امکان‌پذیر است؛

بنابراین در مواردی که به لحاظ شمول مرور زمان، بزه تغییر کاربری غیر مجاز اساسا قابل تعقیب نیست، صدور حکم به «قلع و قمع بنا» نیز منتفی است.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.