ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۸۵ — ۱۴۰۰/۰۳/۳۱
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۰/۱۸۵
- تاریخ صدور
- ۳۱ خرداد ۱۴۰۰
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
شاکی شکایتی مبنی بر توهین و تهدید از طریق تماس تلفنی مطرح کرده و اظهار داشته در زمان تماس مشتکی‌عنه صدای وی را به وسیله گوشی دیگری ضبط کرده است و شش نفر شاهد تماس تلفنی مشتکی‌عنه به وی و به کار بردن الفاظ توهین‌آمیز و تهدیدآمیز از سوی وی بوده‌اند که شهادت می‌دهند کسی که تماس گرفت مشتکی‌عنه بوده صدای او را شناخته‌اند و شاهد تماس تلفنی وی به شاکی و به کار بردن الفاظ توهین آمیز و تهدیدآمیز توسط مشتکی‌عنه و ضبط صدا توسط شاکی بوده‌اند. آیا جرائم توهین و تهدید به طور کلی از طریق فایل صوتی به عنوان قرینه و شهادت شهود بر تماس تلفنی به نحو پیش‌گفته قابلیت اثبات دارد؟ در صورت استناد شاکی به شهادت شهود، آیا تکلیفی جهت توجه به دلیل مزبور و استماع شهادت ایشان متوجه مرجع قضایی است؟
متن نظریه
اولا، شرط تحقق جرائم توهین یا تهدید از طریق تلفن، استماع الفاظ یا رسیدن اعمال موضوع جرم به مخاطب است.
ثانیا، ادله اثبات جرم در ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی احصاء شده است؛ اما این امر مانع از آن نخواهد بود که امور دیگری مانند سند، نظریه کارشناس، استماع اظهارات مطلعین و .... که عادتا موجب حصول علم قاضی می‌شود، با عنایت به ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و تبصره یک آن قابل استناد نباشد. با توجه به اطلاق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، علم قاضی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی در همه جرایم با رعایت شرایط می‌تواند به عنوان یک دلیل مورد استناد قرار گیرد. بنا به مراتب فوق در فرض سؤال، استماع شهادت در مقام احراز وقوع توهین صورت گرفته بوسیله تلفن با منع قانونی مواجه نیست.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۲
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.