ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۳۹ — ۱۴۰۰/۰۸/۰۸
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۰/۸۳۹
- تاریخ صدور
- ۸ آبان ۱۴۰۰
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
شخصی به جرم توهین به شش میلیون و یک هزار تومان جزای نقدی و به جرم تهدید به سی ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است. با توجه به این‌که مجازات قانونی توهین و تهدید هر دو درجه شش تعزیری می‌باشند و از سوی دیگر، درجه مجازات قضایی تهدید درجه هفت و درجه مجازات قضایی توهین شش می‌باشد، کدام یک از مجازات‌ها به عنوان مجازات اشد اجرا می‌شود؟ در واقع برای تعیین مجازات اشد درجه مجازات قضایی ملاک است یا قانونی؟
متن نظریه
اولا، با لحاظ بند «ث» ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ ملاک تشخیص مجازات اشد، مجازات قضایی (یعنی مجازات مندرج در دادنامه) است نه مجازات قانونی؛
ثانیا، درتعدد جرائم تعزیری و اعمال مقررات ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ فقط «مجازات اشد» قابل اجراء است و تشخیص این‌که کدام مجازات اشد است، به عهده دادگاه صادر کننده حکم قطعی است؛
لذا اگر قاضی اجرای احکام نتواند «مجازات اشد» را تشخیص دهد، باید از دادگاه صادر کننده حکم قطعی سؤال کند و برای تشخیص مجازات اشد در محکومیت‌های متعدد تعزیری، باید مجازات‌های هر یک از جرائم ارتکابی بر اساس شاخص‌های ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و تبصره‌های آن درجه‌بندی شده و مجازات مربوط به جرمی که از درجه بالاتر است، مجازات اشد محسوب می‌شود؛ لذا در فرض سؤال، شصت و یک میلیون ریال جزای نقدی موضوع محکومیت بزه توهین از سی ضربه شلاق یا شش ماه حبس موضوع محکومیت بزه تهدید، اشد محسوب و قابل اجرا است. شایسته ذکر است که فرض سؤال از قلمرو شمول رأی وحدت رویه شماره ۷۴۴ مورخ ۱۹/۸/۱۳۹۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور خارج است.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۲
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.