شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه

نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۶۴ — ۱۴۰۰/۰۹/۰۹

شمارهٔ نظریه
۷/۱۴۰۰/۸۶۴
تاریخ صدور
۹ آذر ۱۴۰۰
اعتبار
راهنمای اجرایی

پرسش

با توجه به مواد ۸۳ و ۸۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در خصوص جزای نقدی جایگزین حبس، قانونگذار بابت میزان حبس‌های تعیین شده در ماده ۸۳، مبادرت به تعیین جزای نقدی معادل در ماده ۸۶ آن قانون کرده است. آیا قاضی دادگاه کیفری نیز به هنگام تعیین مجازات جزای نقدی جایگزین حبس ملزم به رعایت تناسب بین میزان حبس و جزای نقدی مربوط است؟ به عنوان مثال، در صورت تعیین حداقل مجازات حبس، آیا اختیار تعیین جزای نقدی بیشتر از حداقل جزای نقدی تعیین شده در ماده ۸۶ آن قانون را دارد؟

متن نظریه

جزای نقدی جایگزین حبس موضوع ماده ۸۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ (و جدول تعرفه خدمات قضایی پیوست قانون بودجه) که با عنایت به میزان حبس مقرر در قانون پیش‌گفته (بندهای ذیل ماده ۸۳ این قانون) تعیین گردیده است، به نوعی «در راستای اصل رعایت تناسب مجازات‌هاست»؛ بنابراین چنانچه دادگاه از انواع مجازات جایگزین حبس، جزای نقدی را اختیار کند، با عنایت به میزان حبس مقرر در قانون برای آن جرم، بر اساس میزان و چهارچوب جزای نقدی مقرر در بندهای قانون موصوف و ردیف‌های جدول پیوست قانون بودجه، جزای نقدی جایگزین حبس را تعیین می‌کند.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.