شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه

نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۱۱۰ — ۱۴۰۲/۰۲/۱۷

شمارهٔ نظریه
۷/۱۴۰۱/۱۱۱۰
تاریخ صدور
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲
اعتبار
راهنمای اجرایی

پرسش

آیا امکان هبه درختان مثمر کشت‌شده توسط محکوم‌علیه بزه تصرف اراضی ملی به اداره منابع طبیعی پس از قطعیت دادنامه وجود دارد؟ در صورت صحت هبه، آیا قلع و قمع اشجار امکان‌پذیر است؟

متن نظریه

اولا، اجرای حکم رفع تصرف عدوانی و اعاده وضع به حال سابق به استناد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵، مستلزم قلع و قمع بنا و اشجار و مستحدثات نیست؛ بلکه واحد اجرای احکام فقط محل مورد تصرف را از ید محکومعلیه خارج و تحویل محکومله مینماید و قلع و قمع موارد مذکور با توجه به مقررات تبصره ۲ ماده یادشده منوط به تقدیم دادخواست به دادگاه و صدور حکم در این خصوص است.

ثانیا، در فرض سؤال؛ اعم از آنکه با لحاظ بند فوق رأی به قلع و قمع اشجار صادر شده و یا نشده باشد، با توجه به عمومات حاکم بر عقد هبه، متصرف عدوانی می‌تواند اشجار مثمر غرس‌شده در اراضی ملی را به محکوم‌له (اداره منابع طبیعی) هبه کند و در فرض پذیرش هبه، متهب اختیار هرگونه دخل و تصرف و استفاده از مال موهوبه را دارد.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.