ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۱/۵۴ — ۱۴۰۱/۰۶/۱۳
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۱/۵۴
- تاریخ صدور
- ۱۳ شهریور ۱۴۰۱
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
۱- چنانچه در قرارداد اجاره قید شود «در صورت عدم پرداخت اجاره‌بها در موعد مقرر موجر حق درخواست تخلیه را دارد»، آیا موجر رأسا می‌تواند از شورای حل اختلاف تخلیه ملک را درخواست کند یا این‌که باید به صورت توأمان تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار تخلف از شرط را نیز درخواست کند؟
۲- چنانچه در قرارداد قید شده باشد «در صورت عدم پرداخت اجاره‌بها در موعد مقرر قرارداد اجاره خود به خود فسخ می‌شود» چه حکمی دارد؟
متن نظریه
۱- صرف‌نظر از آن‌که شروط مطرح‌شده در هر دو بند استعلام، شرط فاسخ تلقی می‌شود و داشتن «حق درخواست تخلیه» به شرح مندرج در بند یک استعلام فرع بر آن است که پیش از تحقق حق درخواست تخلیه، قرارداد اجاره انحلال یافته باشد، در فرض سؤال لزومی به طرح دعوای اثبات انحلال قرارداد به صورت مستقل وجود ندارد؛
هرچند انحلال قرارداد به عنوان سبب دعوای تخلیه باید در رسیدگی به دعوای اخیرالذکر احراز شود.
۲- موارد موضوع استعلام از شمول ماده ۳ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ خروج موضوعی دارد و با توجه به عبارت «پس از انقضای مدت اجاره» مندرج در ماده یادشده، در فرض سؤال ادعای خواهان صرفا در قالب طرح دعوای تخلیه و به صورت ترافعی قابلیت طرح و رسیدگی دارد و رسیدگی به آن در قالب درخواست تخلیه موضوع ماده یادشده امکان‌پذیر نیست.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.