ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۸ — ۱۴۰۴/۰۲/۱۴
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۳/۱۰۵۸
- تاریخ صدور
- ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
حسب ماده ۳۲ آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مقرر گردیده است: «هرگاه برای روشن شدن موضوع و رفع ابهام یا در جهت تکمیل اطلاعات نیاز به اخذ توضیح از مسئولان و کارکنان دستگاه باشد آنان موظفند به سؤالات کتبی یا شفاهی بازرس پاسخ داده و اظهارات آنان صورت‌مجلس خواهد شد و همچنین در صورت نیاز می‌توان اشخاص مزبور و سایر افراد مرتبط با موضوع را جهت اخذ توضیح به سازمان دعوت نمود.» با توجه به قسمت اخیر ماده «سایر افراد مرتبط با موضوع را جهت اخذ توضیح به سازمان دعوت نمود.» آیا اطلاق این قسمت از ماده، شامل افراد مرتبط غیر کارکنان دستگاهای اجرایی نیز می‌شود؟ برای مثال در رشوه، آیا راشی غیر کارمند را می‌توان برای روشن شدن موضوع، رفع ابهام یا در جهت تکمیل اطلاعات به سازمان بازرسی کل کشور دعوت کرد؟
متن نظریه
اولا، سیاق ماده ۳۲ آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مصوب ۱۳۹۸ و عموم و اطلاق عبارت «سایر افراد مرتبط با موضوع» در قسمت اخیر ماده پیش‌گفته مفهم این معناست که دعوت از افراد مرتبط جهت اخذ توضیح برای روشن شدن موضوع و رفع ابهام اعم از این است که فرد دعوت شده از کارکنان دستگاه‌ها و اشخاص مذکور مشمول نظارت سازمان مذکور در ماده ۲ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور یا غیر از کارکنان دستگاه‌های اجرایی باشد.
ثانیا، با عنایت به مراتب مذکور در بند اولا و مستفاد از بند «چ» ماده یک و مواد ۱۱ و ۲۸ و تبصره ماده ۳۲، صدر ماده ۳۳، ۳۵، تبصره ۳ ماده ۴۷ و ماده ۵۲ آیین‌نامه اجرایی قانون پیش‌گفته در مثال مذکور در فرض سؤال، دعوت از فرد مورد اشاره در چارچوب قوانین ذی‌ربط جهت اخذ توضیح بلامانع است.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.