ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۴۰ — ۱۴۰۳/۱۰/۲۹
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۳/۷۴۰
- تاریخ صدور
- ۲۹ دی ۱۴۰۳
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
آیا مطابق ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری، تقلیل مجازات تعزیری در نظر گرفته شده در خصوص محکوم‌علیه بیمار امکان‌پذیر است و یا اینکه صرفا می‌بایست با تبدیل مجازات، در حق وی مساعدت نمود؟
متن نظریه
۱- مقررات ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ درباره تجویز تبدیل مجازات محکوم‌علیه به مجازات مناسب دیگر تحت شرایط مقرر در این ماده، نظیر تبدیل شلاق تعزیری به جزای نقدی، تأسیس خاصی است که از نهادهای ارفاقی نظیر تخفیف در مجازات و یا تعلیق اجرای آن متفاوت است و دادگاه در صورت احراز شرایط مذکور، باید مجازات مندرج در حکم قطعی را به گونه‌ای که نسبت به شرایط محکوم‌علیه و قابلیت تحمل وی مناسب تشخیص داده شود، به مجازات دیگری تبدیل کند و در هر صورت، با لحاظ معیارهایی مانند درجه‌بندی مجازات‌ها، مذکور در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و نیز معیارهای موجود در ماده ۲۷ این قانون و همچنین مواد ۵۱۶ و ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مجازات جدید نباید نسبت به مجازات سابق شدیدتر باشد.
۲- با توجه به آنچه در بند یک گفته شد، تبدیل مجازات موضوع ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، امری متفاوت از تخفیف در مجازات موضوع ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ است؛ بنابراین رعایت ضوابط مندرج در ماده اخیرالذکر در اعمال تبدیل مجازات موضوع ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری منتفی است.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۶
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.