شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه

نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۳/۸۵۲ — ۱۴۰۴/۰۲/۰۶

شمارهٔ نظریه
۷/۱۴۰۳/۸۵۲
تاریخ صدور
۶ اردیبهشت ۱۴۰۴
اعتبار
راهنمای اجرایی

پرسش

با توجه به لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی، آیا کمیسیون موضوع تبصره ۵ ماده ۹۶ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، در مورد املاکی که مالک آن مشخص نبوده و یا به ثبت نرسیده باشد، همچنان به قوت خود باقی است و باید در شهرداری‌ها تشکیل شود و یا آنکه با وجود تصویب این لایحه قانونی کمیسیون موضوع تبصره ۵ ماده ۹۶ یادشده موضوعیت خود را از دست داده است و اساسا شهرداری‌ها در خصوص موارد مشمول این تبصره باید وفق ترتیبات مذکور در لایحه قانونی یادشده اقدام کنند؟

متن نظریه

اولا، تبصره ۵ ماده ۹۶ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی به موجب ردیف ۹۸ قانون فهرست قوانین و احکام نامعتبر در حوزه شوراها و شهرداریها مصوب ۱۴۰۰ منسوخ و نامعتبر اعلام شده است و بر این اساس، در فرض سؤال موجب قانونی برای استناد به این تبصره و اقدام توسط کمیسیون موضوع آن نیست.

ثانیا، وفق تبصره ۴ ماده واحده قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری‌ها مصوب ۱۳۷۰؛ از جمله در صورتی که به سبب مجهول بودن مالک، عدم صدور سند مالکیت و اختلاف در مالکیت، انتخاب کارشناس برای تعیین قیمت روز ابنیه و املاک موضوع صدر ماده واحده و تبصره یک آن امکانپذیر نباشد، دادگاه صالح حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ مراجعه شهرداری‌ها به دادگاه، کارشناس تعیین می‌کند؛ حکمی که در تبصره ۲ ماده ۴ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی نیز پیش‌بینی شده است.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.