ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۳۵ — ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۴/۴۳۵
- تاریخ صدور
- ۲۲ آذر ۱۴۰۴
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
مردی که همسر خود را در اثر ضربات متعدد عمدی به قتل رسانده است، به موجب حکم قطعی، علاوه بر پرداخت دیه جراحات، به قصاص نفس پس از پرداخت تفاضل دیه محکوم شده است. ورثه مقتول، مادر وی و دو دختر بالغ غیر رشید می‌باشند. در صورتی که مادر مقتول، متقاضی اجرای قصاص باشد، آیا سهم وی از دیه جراحات کسر شده و با تفاضل دیه قابل تهاتر است؟ یا به عبارت دیگر، آیا متقاضیان قصاص باید نصف دیه کامل را پرداخت کنند و یا پس از تهاتر، مابقی دیه را پرداخت کنند؟
متن نظریه
به موجب ماده ۴۳۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در موارد لزوم پرداخت فاضل دیه، اگر مقتول یا صاحب حق قصاص، طلبی از مرتکب داشته باشد، طلب مذکور با رضایت صاحب آن، هرچند بدون رضایت مرتکب، به عنوان فاضل دیه، قابل محاسبه است؛ بنابراین در فرض سؤال، محاسبه دیه جراحات مورد مطالبه اولیای دم از قاتل که راجع به آن حکم قطعی نیز صادر شده است به عنوان فاضل دیه، موافق قانون است و رضایت مرتکب شرط نیست.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.