نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور
نشست قضایی درباره فرض مرتکب بزه موضوع ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی — ۱۳۹۸/۰۴/۳۰
- تاریخ برگزاری
- ۳۰ تیر ۱۳۹۸
- شهر برگزاری
- ساری
- موضوع
- فرض مرتکب بزه موضوع ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی
پرسش
شخصی کیفی را در خیابان پیدا می نماید و در آن اطلاعات محرمانه ای در آن قرار داشت و آن اطلاعات را در اختیار افراد فاقد صلاحیت قرار می دهد آیا عمل ارتکابی مطابق به ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات می باشد؟
نظر و پاسخ
نظر هیات عالی
فرض پرسش از مصادیق ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات) خارج است؛ زیرا مرتکب بزه مذکور در این ماده شخصی است که به مناسبت شغل و وظیفه خود صلاحیت دسترسی به اسناد، تصمیمات، نقشه ها و اسرار موضوع این ماده را دارا است؛ بنابراین شخصی که صرفا کیف محتوای اسناد و مدارک موضوع ماده قانون فوق الذکر را در خیابان پیدا کرده است و آن را در اختیار افراد فاقد صلاحیت قرار داده است را با توجه به اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها و لزوم تفسیر مضیق قوانین کیفری نمی توان آن را مصداق ماده ۵۰۱ دانست.
نظر اکثریت
با توجه به عموم ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ شامل همه اشخاص می گردد، چه شخصی که به اقتضاء شغلش صلاحیت دسترسی داشته و چه شخصی که مانند این مثال به اقتضاء شغلش صلاحیت به دسترسی نداشته و به صورت اتفاقی به این اطلاعات دست پیدا کرده است.
نظر اقلیت
در راستای تفسیر مضیق قوانین کیفری، نمی توان شخصی که به صورت تصادفی این اطلاعات را کسب کرده را مصداق ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و جاسوس تلقی کرد چرا که اصلا قصد انتقال این اطلاعات محرمانه را نداشته است.
نتیجهٔ نشست‌های قضایی برای یک‌دست‌کردن رویهٔ قضایی ثبت می‌شود و در کنار آرای وحدت رویه، راهنمای مهم شعب و دادگاه‌هاست؛ هرچند ارزش الزامی آن در حدِ رأی وحدت رویهٔ هیئت عمومی نیست.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نشست برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ صورت‌جلسه‌های نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ مرجع قضایی همان نشست مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.