نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور
نشست قضایی درباره مبنای تاریخ شروع مسئولیت ظهر نویس — ۱۳۸۳/۰۴/۰۴
- تاریخ برگزاری
- ۴ تیر ۱۳۸۳
- شهر برگزاری
- زنجان
- موضوع
- مبنای تاریخ شروع مسئولیت ظهر نویس
پرسش
به موجب ماده ۳۱۵ قانون تجارت و رأی وحدت رویه شماره ۵۳۶ مورخ ۱۰/۷/۶۹ مسئولیت ظهرنویس چک از تاریخ صدور چک به ترتیب به مدت پانزده روز و چهل و پنج روز به شرح مندرج در ماده مذکور معین شده است. با عنایت به این که در قانون صدور چک حسب مورد، تاریخ صدور (اعم از این که مندرج در متن چک باشد و یا به طریق دیگر ثابت شود) موثر در مجازات صادر کننده است، آیا در مورد مسئولیت ظهرنویسان تاریخ مندرج در چک ملاک است یا تاریخ صدور واقعی؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
مطابق ماده ۳۱۱ قانون تجارت، در چک باید محل و تاریخ صدور قید شده به امضای صادر کننده برسد و پرداخت وجه نباید وعده داشته باشد. لذا ملاک مسئولیت ظهرنویسان تاریخ مندرج در متن چک می باشد و حکم مقرر در بند ه- ماده ۱۳ اصلاحی قانون صدور چک (مصوب ۲/۶/۸۳) ناظر به عدم قابلیت تعقیب کیفری صادر کننده چک است که مقوله جداگانه یی است. با این تقدیر مسئولیت صادر کننده و ظهرنویسان در حدود مقررات قانون تجارت و بر مبنای تاریخ مندرج در چک مفروض است.
نظر اکثریت
ملاک، تاریخ مندرج در متن چک می باشد مگر این که خلاف آن ثابت شود.
نظر اقلیت
تاریخ واقعی صدور چک باید مدنظر قرار گیرد.
نتیجهٔ نشست‌های قضایی برای یک‌دست‌کردن رویهٔ قضایی ثبت می‌شود و در کنار آرای وحدت رویه، راهنمای مهم شعب و دادگاه‌هاست؛ هرچند ارزش الزامی آن در حدِ رأی وحدت رویهٔ هیئت عمومی نیست.
مستندات قانونی مرتبط۳
این نشست برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ صورت‌جلسه‌های نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ مرجع قضایی همان نشست مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.