نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور
نشست قضایی درباره صدور قرار منع تعقیب یا برائت توسط شعبه کیفری دو — ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
- تاریخ برگزاری
- ۲۳ مرداد ۱۳۹۹
- شهر برگزاری
- گالیکش
- موضوع
- صدور قرار منع تعقیب یا برائت توسط شعبه کیفری دو
پرسش
با توجه به قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و در مواردی که پرونده با موضوع اتهام که در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری دو می باشد در دادگاه رسیدگی و عمل ارتکابی جرم نباشد و یا دلیل کافی برای انتساب بزه وجود نداشته باشد آیا دادگاه کیفری دو می بایست قرار منع تعقیب صادر نماید یا این که حکم به برائت متهم صادر نماید؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
چنانچه در پایان تحقیقات مقدماتی مستلزم صدور قرار منع یا موقوفی تعقیب باشد، دادگاه مبادرت به صدور قرار نهایی می کند و در غیر اینصورت با تعیین وقت رسیدگی و ختم آن در این مرحله رای مقتضی (برائت یا محکومیت) صادر می نماید.
نظر اکثریت
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ شرایط جدیدی را برای رسیدگی در دادگاه کیفری دو مقرر نموده است که مقررات مواد ۳۴۰ و ۳۴۱ قانون مذکور به آن اشاره دارد من جمله این که اساسا دادگاه کیفری قبل از رسیدگی در ماهیت موضوع بدوا موضوع تحقیقات را بررسی می نماید و به عنوان مثال چنان چه خود را صالح ندانست قرار عدم صلاحیت یا این که موارد منع یا موقوفی تعقیب وجود داشت حسب مورد یکی از قرار های مذکور صادر می گردد و اگر هیچ یک از موارد مذکور وجود نداشت با تشکیل جلسه رسیدگی مبادرت به رسیدگی می نماید بنابراین دادگاه دو نقش رسیدگی تحقیقاتی و نقش رسیدگی محاکماتی دارد و هر یک از نقش ها اقتضا تصمیمات لازم متناسب با خود را دارد بنابراین در موضوع سوال محل صدور قرار منع تعقیب می باشد.
نظر اقلیت
قرار منع تعقیب یک قرار ماهوی در مرحله دادسرا می باشد و به عبارتی چنان چه موارد ماده ۲۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ وجود داشته باشد قرار منع تعقیب صادر می گردد که این موضوع چنانچه در دادگاه مطرح گردد می بایست با توجه به ماهوی بودن، حکم برائت صادر گردد زیرا هدف قانونگذار از ایجاد صلاحیت مستقیم برای دادگاه کیفری دو راجع به برخی جرایم سرعت رسیدگی و قاطع بودن احکام بوده و با صدور قرار منع تعقیب در دادگاه همچنان احتمال رسیدگی مجدد از طریق تجویز رسیدگی متصور است که هدف قانونگذار نبوده لذا بنابر مراتب فوق در موارد عدم وصف کیفری و یا عدم کفایت ادله جهت انتصاب بزه دادگاه می بایست حکم برائت صادر نماید.
نتیجهٔ نشست‌های قضایی برای یک‌دست‌کردن رویهٔ قضایی ثبت می‌شود و در کنار آرای وحدت رویه، راهنمای مهم شعب و دادگاه‌هاست؛ هرچند ارزش الزامی آن در حدِ رأی وحدت رویهٔ هیئت عمومی نیست.
مستندات قانونی مرتبط۱
این نشست برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ صورت‌جلسه‌های نشست‌های قضایی شعب دیوان عالی کشور بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ مرجع قضایی همان نشست مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.