شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه

نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۹۳ — ۱۴۰۰/۱۲/۱۸

شمارهٔ نظریه
۷/۱۴۰۰/۱۰۹۳
تاریخ صدور
۱۸ اسفند ۱۴۰۰
اعتبار
راهنمای اجرایی

پرسش

در ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، نحوه واخواهی و در مواد ۴۵۰ و ۴۵۵ این قانون نحوه تجدید نظرخواهی از احکام پیش‌بینی شده است.

چنانچه دادگاه بدوی به صورت غیابی رأیی صادر کند و متهم پس از مهلت قانونی واخواهی و حتی پس از مهلت تجدید نظرخواهی از رأی صادره واخواهی کند و دادگاه بدوی بدون توجه به مواعد واخواهی و تجدید نظرخواهی، حکم بر رد درخواست واخواهی متهم و تأیید دادنامه قبلی صادر و رأی را قابل تجدید نظر اعلام کند، در صورت طرح پرونده نزد دادگاه تجدید نظر، تکلیف این دادگاه چیست؟ آیا به لحاظ خارج از مهلت بودن اعتراض، باید قرار رد درخواست تجدید نظرخواهی صادر کند یا این‌که باید صرف نظر از این موضوع، وارد ماهیت شده و به جهت اعلام قابل تجدید نظر بودن رأی توسط دادگاه بدوی، رسیدگی ماهوی را انجام دهد؟

متن نظریه

در فرض پرسش که بدوا رأی غیابی صادره از سوی دادگاه کیفری مبنی بر محکومیت متهم به لحاظ عدم واخواهی و تجدید نظرخواهی محکوم‌علیه در مهلت قانونی قطعیت یافته است (فرض پرسش از موارد ابلاغ قانونی حکم غیابی یا اعلام عذر موجه از سوی محکوم‌علیه خارج است) و سپس دادگاه صادرکننده رأی غیابی بدون توجه به قطعیت دادنامه نسبت به واخواهی محکوم‌علیه رسیدگی و رأی صادره را تأیید کرده است و این رأی مورد تجدید نظرخواهی محکوم‌علیه واقع شده است، دادگاه تجدید نظر با توجه به رأی قطعی صادره قبلی و مختومه بودن پرونده، باید با استناد به ملاک تبصره ماده ۴۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و لحاظ مواد ۲ و ۴۵۴ این قانون با نقض دادنامه تجدید نظرخواسته، قرار رد واخواهی صادر کند.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.