ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۲۳۲ — ۱۴۰۰/۱۰/۰۱
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۰/۱۲۳۲
- تاریخ صدور
- ۱ دی ۱۴۰۰
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
۱-شخصی محکوم به قصاص شده است و قبل از اجرای حکم، احدی از اولیای دم فوت نموده و ورثه متوفای اخیرالذکر صغیر و فاقد ولی قهری می‌باشند. در چنین مواردی درخواست استیذان از طرف صغار یا اعلام گذشت از ناحیه آن ها توسط چه کسی انجام می شود؟ آیا قیم می تواند اعلام گذشت کند.یا این‌که مشمول ماده ۳۵۶ قانون مجازات اسلامی است؟ هر دو فرضی که حکم قصاص قبل از لازم‌الاجراشدن قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ صادر شده باشد یا بعد از آن، مورد نظر است.
متن نظریه
برابر ماده ۳۴۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ «حق قصاص به شرح مندرج در این قانون به ارث می‌رسد»؛
بنابراین در فرض سؤال که پس از صدور حکم قصاص و پیش از اجرای آن، یکی از اولیای دم فوت کرده است، ورثه متوفی با لحاظ حکم مقرر در ماده ۳۵۱ قانون مذکور دارای حق قصاص می‌باشند و از آن‌جایی که در فرض سؤال، میان دارندگان حق قصاص صغیر فاقد ولی قهری وجود دارد، ریاست محترم قوه قضاییه متعاقب کسب اذن موضوع ماده ۳۵۶ پیش‌گفته، رأسا یا با تفویض اختیار به دادستان مربوط، نسبت به استیفای حق قصاص از جانب صغیر اقدام لازم را معمول می‌دارد و در خصوص فرض سؤال، تفاوتی وجود ندارد که حکم قصاص قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و یا بعد از آن صادر شده باشد؛ زیرا برابر ماده ۳۴۷ قانون فوق‌الاشعار، صاحب حق قصاص در مرحله اجرا نیز می‌تواند اجرای قصاص را مطالبه کند و یا نسبت به آن مصالحه و گذشت کند. در این خصوص در قوانین سابق نیز مقررات مشابه وجود داشته که از جمله ماده ۲۶۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ است.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۳
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.