ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۷۸ — ۱۴۰۰/۰۷/۰۶
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۰/۵۷۸
- تاریخ صدور
- ۶ مهر ۱۴۰۰
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
نظر به این‌که حسب مقررات آیین دادرسی مدنی چنانچه خواهان درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی داشته باشد و حکم در این خصوص صادر شود علی الاصول مبلغ هزینه دادرسی از محکومبه حین اجرا اخذ می‌شود. چنانچه خوانده درخواست اعسار از پرداخت محکو به طرح کند و محکومبه تقسیط می‌شود، در صورت تقسیط و بالا بودن هزینه دادرسی، این هزینه چگونه از اقساط محکومبه کسر می‌شود؟ مانند آن‌که، مبلغ اقساط یک میلیون تومان ومیزان هزینه دادرسی سیصد میلیون تومان باشد، در این صورت چنانچه بخواهیم مرتبه اول هزینه دادرسی را وصول کنیم تا سیصد ماه باید ابتدا هزینه دادرسی را کسر و سپس به سراغ پرداخت محکومبه برویم؟
متن نظریه
در فرض سؤال که حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی صادر شده است و متعاقبا با درخواست محکوم‌علیه، محکومبه تقسیط شده است، با عنایت به مواد ۵۱۱ و ۵۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، چنانچه با تشخیص دادگاه با پرداخت هر قسط از محکومبه، محکوم‌له نسبت به تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی متمکن شود، به همان نسبت هزینه دادرسی وصول خواهد شد. توضیح آن‌که هرگاه پرداخت قسط یا اقساط تعیین شده موجب خروج محکوم‌له از اعسار نشود، با توجه به مقررات مذکور، موجبی برای وصول هزینه دادرسی از قسط یا اقساط پرداختی وجود ندارد.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۲
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.