شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵

ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه

نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۷۴۴ — ۱۴۰۰/۰۷/۰۶

شمارهٔ نظریه
۷/۱۴۰۰/۷۴۴
تاریخ صدور
۶ مهر ۱۴۰۰
اعتبار
راهنمای اجرایی

پرسش

پس از صدور حکم مبنی بر محکومیت کیفری، محکوم‌علیه در فرجه کمتر از بیست روز مهلت تجدیدنظر، به رای تسلیم می‌شوند و دادستان مح در مهلت قانونی اعتراض می‌نماید.آیا اجرای ماده ۴۴۲ ممکن است؟ آیا امکان اعمال آن در دادگاه تجدیدنظر وجود دارد؟

متن نظریه

اولا، فرض ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با توجه به فلسفه وجودی آن که کاهش یک مرحله از دادرسی و تسریع در رسیدگی و قطعیت آرا می‌باشد، ناظر به مواردی است که پرونده امر با وجود قابلیت تجدیدنظرخواهی محکوم، به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی از سوی دادستان و شاکی خصوصی در مهلت قانونی و یا استرداد درخواست تجدیدنظر از سوی نامبردگان، قابلیت طرح در مرجع تجدیدنظر را نداشته باشد، بنابراین فرض سؤال که دادستان از حکم محکومیت تجدیدنظرخواهی کرده است، از مصادیق ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ خارج بوده و دادگاه تجدیدنظر مطابق مقررات رسیدگی و رأی لازم را صادر خواهد کرد. بدیهی است که دادگاه تجدیدنظر مطابق ماده ۴۵۹ قانون یادشده، در صورت احراز استحقاق محکوم، در مجازات وی تخفیف خواهد داد.

ثانیا، مستفاد از ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ این است که اعمال مقررات ماده یادشده ممکن است در مواردی باشد که محکوم از ابتدا حق تجدیدنظرخواهی خود را اسقاط یا متعاقب این امر، نسبت به استرداد تجدیدنظرخواهی اقدام کند، بنابراین چنانچه تجدیدنظرخواهی یا عدم تجدیدنظرخواهی دادستان نسبت به حکم صادره از سوی دادگاه بدوی برای محکوم مشخص نباشد و وی استفاده از تخفیف مجازات مذکور در این ماده را داشته باشد، می‌تواند بدوا نسبت به تجدیدنظرخواهی اقدام کند و سپس چنانچه دادستان در موعد قانونی نسبت به رأی صادره تجدیدنظرخواهی نکرد، نسبت به استرداد تقاضای تجدیدنظر خود و درخواست تخفیف مجازات اقدام کند.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.

این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.