ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۲۳ — ۱۴۰۱/۱۰/۱۴
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۱/۱۰۲۳
- تاریخ صدور
- ۱۴ دی ۱۴۰۱
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
به موجب ماده ۵۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۳/۷/۸ «هرگاه در اثر وقوع جرم، ضرر و زیان مادی به نیروهای مسلح وارد شود، یگان مربوط مکلف است تمام ادله و مدارک خود را به مرجع تعقیب تسلیم کند و نیز تا قبل از اعلام ختم دادرسی، خواسته ضرر و زیان خود را تسلیم دادگاه کند. مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن، مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است اما نیازی به پرداخت هزینه دادرسی ندارد».
نظر به این‌که هدف از وضع این مقرره تعیین تکلیف در خصوص چگونگی پیگیری جبران ضرر و زیان وارده به سازمان‌های نیروهای مسلح است و نیز در شق پایانی آن پرداخت هزینه دادرسی در این راستا منتفی دانسته شده است؛ خواهشمند است اعلام فرمایید آیا حکم ماده یادشده ماهیتا در خصوص دادگاه‌های نظامی ساری و جاری است یا چنانچه رسیدگی به جرم در صلاحیت دادگاه عمومی و انقلاب باشد، باز هم پرداخت هزینه دادرسی منتفی است یا این‌که مطابق ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ این امر مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است؟
متن نظریه
از مواد ۱۵، ۵۷۵ و ۶۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ چنین مستفاد است که هرگاه در اثر وقوع جرم، ضرر و زیان مادی به نیروهای مسلح وارد شود و به تبع آن، یگان مربوط دادخواست ضرر و زیان تسلیم دادگاه کند، رسیدگی به دعوای مزبور نیازی به پرداخت هزینه دادرسی ندارد؛ بنابراین، معافیت مذکور اعم از آن است که مراجع قضایی نظامی و یا مراجع کیفری عمومی به دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم رسیدگی کنند.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۳
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.