ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۳/۴۲۶ — ۱۴۰۴/۰۲/۱۳
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۳/۴۲۶
- تاریخ صدور
- ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
با توجه به نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۱۲۲ مورخ ۱۲/۱۰/۱۴۰۰ آن اداره کل مبنی بر اینکه در تصادفات جرحی وسایل نقلیه با احشام سرگردان که مالکین آنها عموما شناسایی نمی‌شوند، صندوق تأمین خسارت‌های بدنی باید به تکالیف قانونی خود اقدام کند، چنانچه در فرض یادشده صرفا خودرو دچار خسارت شود؛ بدون آنکه جراحتی بر راننده یا سرنشینان خودرو وارد شود و مقصر حادثه نیز مالک احشام باشد که شناسایی نشده است، راهکار حقوقی برای جبران خسارت زیاندیده چیست؟ در چنین فرضی با توجه به ماده ۲۱ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵ تقدیم دادخواست به طرفیت صندوق تأمین خسارت‌های بدنی فاقد وجاهت قانونی است؛ همچنین وفق بند دوم ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، خواهان نمی‌تواند دادخواست خود را به طرفیت ناشناس تقدیم نماید؛ راهکار چیست؟
متن نظریه
در فرض سؤال که مسبب حادثه مالک حیوان و ناشناس می‌باشد، با عنایت به بند «ت» ماده یک قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسیله نقلیه مصوب ۱۳۹۵، زیاندیده مالی (مالک وسیله نقلیه خسارت‌دیده) شخص ثالث محسوب می‌شود و چنانچه وسیله مزبور دارای بیمه‌نامه موضوع ماده ۸ این قانون باشد، می‌تواند برای دریافت خسارت به بیمه‌گر مربوطه مراجعه کند و در صورت نیاز به طرح دعوا برای مطالبه خسارت، با توجه به حق دادخواهی زیاندیده، عدم شناسایی مسبب حادثه مانع از طرح دعوا به طرفیت بیمه‌گر ممتنع از پرداخت خسارت نیست و موضوع از شمول بند «الف» ماده ۴ قانون یادشده خارج است؛ بدیهی است چنانچه وسیله نقلیه خسارت‌دیده فاقد بیمه‌نامه موضوع ماده ۸ قانون صدرالذکر باشد، با عنایت به مواد ۲ و ۵۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، در صورت شناسایی مسبب حادثه، دعوای زیاندیده قابل استماع است.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۶
- ماده ۲قانون آیین دادرسی مدنی
- ماده ۵۱قانون آیین دادرسی مدنی
- ماده ۱قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
- ماده ۴قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
- ماده ۸قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
- ماده ۲۱قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.