ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه
نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۴/۵۰۹ — ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
- شمارهٔ نظریه
- ۷/۱۴۰۴/۵۰۹
- تاریخ صدور
- ۲۲ آذر ۱۴۰۴
- اعتبار
- راهنمای اجرایی
پرسش
چنانچه فرد نابالغ دارای کمتر از نه سال سن (پسر هفت ساله) مرتکب بزه ایراد ضرب و جرح عمدی شود، آیا دادگاه اطفال و نوجوانان صلاحیت رسیدگی به این بزه را دارد؟
متن نظریه
اولا، به موجب بند «ب» ماده ۲۹۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که منبعث از موازین فقهی است، (عمد الصبی خطا) جنایتی که به وسیله صغیر انجام شود، خطای محض محسوب می‌شود.
ثانیا، عدم مسؤولیت کیفری اطفال (افراد نابالغ) در ماده ۱۴۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به معنای عدم صلاحیت دادگاه در رسیدگی به موضوع و اتخاذ اقدامات تأمینی و تربیتی نیست؛ همچنان که در ماده ۱۴۸ و فصل دهم از بخش دوم قانون پیش‌گفته به این امر تصریح شده است و دادگاه در چارچوب مواد قانونی، در خصوص طفل بزهکار تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند؛ به موجب مواد ۲۹۸ و ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، این صلاحیت برای دادگاه اطفال و نوجوانان شناسایی شده است و در قوانین موضوعه، صغر سن از موانع تعقیب شناخته نشده و تنها از موجبات عدم مسؤولیت کیفری است.
ثالثا، به صراحت ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، به کلیه جرایم افراد نابالغ (اطفال)، از جمله اتهام ایراد صدمه بدنی توسط پسر هفت ساله که در فرض استعلام آمده است، در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می‌شود.
نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.
مستندات قانونی مرتبط۵
این نظریه برای کتابخانهٔ مدونات از مجموعهٔ نظریات مشورتی ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه بازخوانی شده است؛ برای استناد رسمی، متن منتشرشدهٔ همان اداره مرجع نهایی به‌شمار می‌رود.