نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۰/۸۵۸ — ۱۴۰۰/۰۸/۱۰

پرسش

آیا آیین‌نامه جدید سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی تربیتی کشورمصوب ۱۴۰۰/۲/۲۸ رئیس قوه قضاییه در خصوص شرایط و ضوابط اعطای مرخصی به محکومان، با توجه به ماده‌ی ۳۴۲ که دیگر دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های مغایر را ملغی اعلام کرده است؛ مغایر با دستورالعمل ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری مصوب ۱۳۹۸/۶/۶ مخصوصا ماده ۱۴ آن است.

متن نظریه

شرایط و ضوابط اعطای مرخصی به متهمان و محکومان در قانون آیین دادرسی کیفری و از جمله در ماده ۵۲۰ این قانون و همچنین در مبحث اول از فصل پنجم «آیین‌نامه سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی» مصوب ۲۰/۲/۱۴۰۰ رئیس قوه قضاییه پیش‌بینی شده است؛ و ماده ۱۴ «دستورالعمل ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها» مصوب ۱۳۹۸ رئیس محترم قوه قضاییه نیز با قید عبارت «در چارچوب قوانین و مقررات به مرخصی اعزام می‌شوند» بر این امر صحه گذاشته است؛ لذا اعطای مرخصی موضوع ماده ۱۴ دستورالعمل مورد اشاره در چارچوب مقررات قانونی امکان‌پذیر است.

نظریهٔ مشورتی جنبهٔ راهنمایی دارد و مانند رأی دادگاه لازم‌الاجرا نیست؛ با این حال، چون پاسخ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است، برای فهم رویهٔ اجرایی و پیشگیری از اختلاف، مرجع مهمی به‌شمار می‌رود.